Polska i Japonia kładą szczególny nacisk na transformację energetyczną swoich gospodarek i dążą do pogłębienia współpracy priorytetowym obszarze jakim jest energetyka. Dynamika wzajemnych kontaktów jest intensywna. Polskie jednostki badawcze od lat współpracują ściśle ze swoimi odpowiednikami z Japonii. Istnieje wiele podobieństw pomiędzy Polską i Japonią w odniesieniu obecnego miksu energetyczego i działań w zakresie dekarbonizacji gospodarki.

Udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym obu państw stale się zwiększa. Polska i Japonia podzielają ambicje w zakresie rozwoju gospodarek opartych na zeroemisyjnych źródłach energii. Celem strategii przyjętej jako Polityka Energetyczna Polski do 2040 r. jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego przy zachowaniu konkurencyjności gospodarki i zmniejszeniu oddziaływania sektora energii na środowisko. W tym planie duży nacisk położono na rozwój Odnawialnych Źródeł Energii - w 2040 r. ponad połowę mocy zainstalowanych w Polsce będą stanowić źródła zeroemisyjne. Partnerzy japońscy są zainteresowani możliwościami, jakie oferują odnawialne źródła energii, dostrzegając w nich potencjał na zwiększenie bezpieczeństwa i obniżenie rosnących cen węglowodorów.

Polska zainteresowana jest współpracą w dziedzinie czystych technologii węglowych z uwagi na fakt, że prawie 90% produkcji energii elektrycznej w Polsce opiera się na węglu. Potencjalne obszary kooperacji polsko-japońskiej to technologie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, współspalanie węgla z surowcami niskoemisyjnymi (amoniak) oraz recykling dwutlenku węgla. W 2019 roku w Warszawie podpisane zostało memorandum o współpracy w zakresie czystych technologii węglowych. Japonia jest zainteresowana wykorzystaniem swoich wysoko rozwiniętych czystych technologii w procesie modernizacji polskich zakładów energetycznych. Japońskie firmy zaangażowane są w realizację projektów związanych z budową, renowacją lub rozbudową polskich elektrowni węglowych.

Polska i Japonia są zainteresowane budowaniem gospodarki wodorowej i tworzeniem rynku wodoru. W 2018 roku Polska wraz z Japonią oraz innymi państwami podpisała Deklarację Tokijską na rzecz zacieśnienia międzynarodowej współpracy w dziedzinie rozwoju technologii wodorowych. Japonia, która jest importerem wodoru (Australia, Brunei) postrzega Polskę jako potencjalnego partnera do współpracy z uwagi na fakt, że Polska jest jednym z państw o najwyższych zdolnościach produkcyjnych wodoru na świecie. W Polsce podpisanie porozumienia sektorowego na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej oraz przyjęcie Polskiej Strategii Wodorowej do roku 2030 z perspektywą do roku 2040 nastąpiło w 2021 roku. Członkiem porozumienia jest spółka Toyota Motor Company. W 2023 roku podpisano Memorandum o współpracy w dziedzinie wodoru między Polską i Japonią.

W 2010 roku zawarto polsko-japońskie porozumienie o współpracy w dziedzinie energetyki jądrowej. Polityka Energetyczna Polski do 2040 r. zakłada, że w 2033 roku uruchomiony zostanie pierwszy blok elektrowni jądrowej. Japońskie firmy na czele z Hitachi oraz Toshibą są zainteresowane uczestnictwem w realizacji Polskiego Programu Energetyki Jądrowej. Polska uznaje energię jądrową za ważny element przejścia do czystej energii i uniezależnienia się od dostaw z Rosji. Z tego powodu nawiązanie polsko-japońskiego dialogu w zakresie energetyki jądrowej jest bardzo istotne, pomimo tego, że Japonia zawiesiła wykorzystanie energetyki jądrowej po wypadku w elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi w 2011 roku. Obecnie Japonia stopniowo przywraca do pracy bloki elektrowni jądrowych, a celem japońskiego rządu jest, aby energia jądrowa dostarczała 20-22% energii elektrycznej do 2030 roku.

Polska i Japonia współpracują w zakresie badań nad wysokotemperaturowymi reaktorami jądrowymi chłodzonymi gazem HTGR (High Temperature Gas-Cooled Reactors). Reaktory tego typu uznawane są za potencjalne źródło ciepła dla procesów przemysłowych, kogeneracji i produkcji wodoru. W 2019 roku Ministerstwo Energii podpisało umowę z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju na realizację projektu badawczego dotyczącego możliwości wdrożenia technologii reaktorów wysokotemperaturowych HTGR w Polsce. W 2023 roku podpisano polsko-japońskie porozumienie o współpracy w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie technologii HTGR, między Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz japońskim Ministerstwem Edukacji, Kultury, Sportu i Nauki. Podpisane porozumienie stanowi ostateczne potwierdzenie woli politycznej obu rządów do rozwijania współpracy w zakresie tej technologii.

© 2024 Poland-Japan Foundation